Interview Herman Brusselmans - centrale gast op Saint Amour

“De liefde is fantastisch, groots en fenomenaal maar iemand moet ook de vuilniszak buitenzetten.”

Vanaf 28 januari trekt Saint Amour opnieuw door de Lage Landen. Deze keer geen hele equipe schrijvers, wel één centrale auteur in wie vele schrijvers huizen: Herman Brusselmans. Tijd voor een interview met de man die zo vaak en zo veelzijdig over de liefde heeft geschreven: cynisch, teder, melancholisch, burlesk, brusselmansiaans.

Bij het weerklinken van de naam 'Herman Brusselmans' duiken niet meteen lieflijke hobo’s en frivool glockenspiel voor de geest, eeder ontspoorde drumsolo's en stevig doorrookte rock ’n roll. Vandaar dat Tim Vanhamel, frontman van Millionaire en voormalig gitarist van het legendarische Evil Superstars, tijdens deze Saint Amour de snaren op scherp stelt.'

Behoud de Begeerte - Saint Amour / Herman Brusselmans - foto: Károly Effenberger Behoud de Begeerte - Saint Amour / Herman Brusselmans - foto: Károly Effenberger

Bij het grote publiek ben je voornamelijk gekend als ‘de vuilbekkende schrijver’. Zal Saint Amour ook andere facetten van je laten zien?

Die andere facetten zijn er altijd geweest. Ik accepteer het niet dat ik een vuilbekkende schrijver word genoemd. Ongeveer een honderdste van wat ik doe zou je kunnen categoriseren onder vuilbekkerij, al weet ik niet eens wat dat precies inhoudt. Het is een onderdeel van mijn boeken, columns en literaire lezingen, zij het slechts heel beperkt en bovendien niet iets om over te vallen of te gebruiken als etiket. Om op je vraag te antwoorden: ja, dus.

Ken je de schrijvers die je zullen flankeren? En is er iemand naar wie je specifiek uitkijkt?
Ik ben benieuwd naar iedereen. Het valt af te wachten hoe het iedere dag werkt tussen mij en die andere schrijvers, omdat ze natuurlijk ieder hun eigen ding doen. Ik ken ze wel allemaal, heb van iedereen iets gelezen en weet dus wat ik kan verwachten. Maar het is niet zo dat een van die schrijvers er bovenuit steekt of dat ik met een van hen liever niet had opgetreden. Ik ben iemand die het goed met mensen kan vinden.

Wat wil je na zo’n voorstelling van Saint Amour bij het publiek hebben overgebracht?
Een staalkaart van mijn werk, en dan vooral: van wat ik schrijf over de liefde. Dat behelst verschillende aspecten: de liefde voor mijn moeder, de liefde voor mijn vrouw – of inmiddels vrouwen –, verliefdheid, seksualiteit enzovoort. Het hoeft weliswaar niet uitsluitend over de liefde te gaan, dat zou weleens de keel kunnen gaan uithangen, dus die vuilbekkerij zal er ook wel aan te pas komen. Als je op een podium staat moet je de mensen amuseren. Dat is voor mij het kernwoord van alles wat kunst is: amuseren. Dat wil ik zowel op het podium doen als in een boek.

In 2000 nam je al een keer deel aan Saint Amour. Wat voor herinneringen heb je daaraan?
Dat was die tournee met Michel Houellebecq en Arnon Grunberg. Houellebecq liet wel een stevige indruk na; vijftien jaar later herinner ik mij nog dat hij compleet mesjogge maar toch wel de moeite waard was. 
Al sinds haar beginjaren heb ik deelgenomen aan voorstellingen van Behoud de Begeerte, onder andere met Tom Lanoye, Kristien Hemmerechts, Jean-Marie Berckmans, Hugo Matthysen en Luc De Vos (‘En nu serieus’ in 1991). En ik had in 1998 ook een solotournee: ‘Bloemen op mijn graf’. Initieel was ik nochtans niet weggelegd voor het podiumwerk. Begin jaren tachtig, toen ik debuteerde, zei Tom Lanoye tegen me: ‘Jij gaat met mij optreden’. Ik zei: ‘Neen, dat durf ik niet’. ‘Jawel,’ zei Tom. ‘Je gaat mee. Jij bent mijn voorprogramma. Kom, podium op.’
In de loop der jaren ontwikkel je een soort van vakkennis, over hoe je een set moet opbouwen, hoe je het publiek kan betrekken, enzovoort. Ik heb uiteindelijk een eigen techniek aangemeten om op een podium te staan, mede dankzij de tournees van Behoud de Begeerte waar ik alleen maar van heb bijgeleerd.

Je hebt ondertussen al een lange carrière van bijna zeventig boeken. Is er een verschil in hoe je bij je debuut naar de liefde keek en hoe je er nu naar kijkt?
Vanzelfsprekend. In het begin wist ik niet hoe ik over wat dan ook moest schrijven. Het was uitzoeken hoe ik over mijn eigen werkelijkheid moest schrijven. Dat is ondertussen geëvolueerd omdat ook mijn leven is geëvolueerd. Ik heb sindsdien zo veel meer beleefd, ook op het vlak van de liefde, waarover ik altijd ben blijven schrijven. Alles wat me in de liefde is overkomen, is in de een of andere vorm op papier geraakt. Ondertussen heb ik een eerste en een tweede huwelijk gehad, een relatie met een jong meisje, een volgende relatie met een jong meisje, een beetje rondgefladderd tussen huwelijken in, ben ik aan de drank geweest – wat ook een rol heeft gespeeld in het consumeren van de liefde –, en vervolgens gestopt met drinken. Dat hele arsenaal aan materiaal is alleen maar groter geworden in de loop der jaren. Zelfs als ik morgen word opgesloten in een cel in een klooster met alleen maar papier en een pen, zal ik over de liefde kunnen blijven schrijven.

Zorgt het schrijven over de liefde ook voor inzicht?
Ja, vooral door de reacties van de betrokkenen. Tania, mijn tweede vrouw, was heel blij met wat ik over haar schreef. Lisa, die als Manon in mijn boeken is verschenen, was dat helemaal niet. Daardoor ben ik mijn teksten anders gaan bekijken. Wílde ik die wel publiceren? Uiteindelijk hoeft natuurlijk niemand me te vertellen wat ik wel en niet mag publiceren. Ik beslis. Voornamelijk omdat ik de grens weet liggen.

Heb je een idee waarom de liefde zo’n groot thema is in de literatuur en dus ook in jouw werk?
Omdat het zo’n groot thema is in ieders leven. Bij de meeste mensen staat liefde in de top drie van wat belangrijk is in het leven. We hebben allemaal relaties. Er bestaat liefde voor kinderen, voor ouders, voor partners, voor vrienden, voor dieren, er is zelfs liefde voor voorwerpen. Ik ben bijvoorbeeld gek op mijn motor en mijn drumstel. Het kan allemaal onder de noemer ‘liefde’ worden geplaatst, een oeverloos thema waar nooit een einde aan komt. Je kan je been breken en daar een boek over schrijven, maar geen tien. Over de liefde kun je duizend boeken schrijven.

Wat is volgens jou het toppunt van de liefde?
Rust. Vroeger had de liefde iets groots, iets romantisch, iets met vlinders en wolken, maar nu is ze voor mij een vorm van samenzijn geworden die vooral veel rust geeft. Samenzijn zonder dat de stekels van de liefde zich oprichten. Gewoon blij zijn dat de andere bij jou is. Seks heeft natuurlijk ook nog een plaats, maar dat allesoverdonderende gevoel speelt niet langer de grootste rol.

En het dieptepunt van de liefde?
Scheidingen. Bij mij is de liefde voor iemand nooit echt geëindigd, enkel de relatie. Mijn eerste vrouw is al jaren verdwenen uit mijn leven, mijn tweede vrouw is nog steeds mijn beste vriendin, mijn ex-vriendin zie ik ook nog. Ik kan me niet voorstellen dat als je van iemand hebt gehouden er een reden kan zijn om die liefde de doodsteek te geven. Scheidingen zijn de dieptepunten, omdat ik ze steeds heb ondergaan zonder dat ik het wilde maar wel moest door de omstandigheden.

Ben je bereid de liefde te volgen, zelfs tot buiten Gent?
Neen, de liefde kent ook haar praktische kant. Ik zou nooit een relatie beginnen met iemand die anderstalig is en met wie ik dus niet kan spreken. Nochtans ben ik momenteel wel samen met een anderstalige, gezien ze uit Amsterdam komt. Als ik morgen verliefd word op een Italiaanse, zou ik nooit overmorgen naar Rome verhuizen. De liefde is fantastisch, groots en fenomenaal maar iemand moet ook de vuilniszak buitenzetten.

© Behoud de Begeerte

Gerelateerde events

Brochure aanvragen

Brochure aanvragen

Ontdek onze brochures online en zorg ervoor dat ze in de toekomst gratis in je bus vallen.

Meer weten?

Inschrijven op de nieuwsbrief

Inschrijven op onze nieuwsbrief of informatie ontvangen over de lastminutetickets?

Schrijf je in

Webdesign door Lavagraphics